«Көк мұхитты іздеу» форумының спикерлері қатарында психология, экономика және философия ғылымдарының докторы, профессор, Karmalogic халықаралық жобасының авторы Алексей Ситников та болды. Ол өз баяндамасын қарқынды өзгеріп жатқан әлем жағдайында ішкі ресурсты сақтау мен табысқа жету тақырыбына арнады.

Туризм саласындағы өзгерістер туралы сарапшы былай деді: «Демалыс индустриясында нарық түбегейлі өзгеріп жатыр. Бұл, ең алдымен, туристік маршруттарды өз бетінше құрастыра алатын жасанды интеллекттің пайда болуымен байланысты. Ол статистиканы, бағаны лезде талдап, ең қолайлы күндерді таңдай алады. ЖИ елді, қонақүйді, әуе билеттерін ұсынып береді, ал адамға тек соны тексеру ғана қалады.

Авторлық турлардың танымалдығы артып келеді. Адамдар маршрут таңдағанда өз қызығушылықтары, отбасы құрамы және жеке қалаулары ескерілгенін қалайды. Мысалы, 16 жастағы жасөспірімнің Диснейлендке барғысы келмеуі екіталай, ал бес жастағы бала үшін Венеция аса қызықты болмауы мүмкін. Бірегей бағдарламалар мен қайталанбас әсерлерге сұраныс өсіп келеді. Сондықтан туристік компаниялар күрделі әрі жеке маршруттарды әзірлеуге бейімделуі керек. Әрине, дәстүрлі туристік бағыттар сақталады, бірақ авторлық турлардың саны көбейеді.

Туристік нарықтың көлемі тұрақты түрде өсіп келеді және 2037 жылға қарай қазіргі деңгейден екі есеге ұлғаяды деп күтілуде. Оның үстіне бұл бизнес көптеген сыртқы факторларға қарамастан дамуын жалғастыра береді. Яғни туризм – жаһандық экономиканың ең тұрақты салаларының бірі. Қаржылық тұрақсыздыққа қарамастан табыстың артуы бұған дәлел бола алады. Мұны, атап айтқанда, Испания тәжірибесі көрсетіп отыр.

Сонымен қатар жарнама саласында да өзгерістер болады. Мысалы, Ресейде бүгінде әлеуметтік желілерде өзім қатысатын конференция туралы жарнама жариялауға тыйым салатын заңдар қабылданған. Жасанды интеллект жарнаманың барлық түрін бақылап отырады, ал талаптарды бұзғандарға, оның ішінде әлеуметтік желідегі әрбір жазба үшін де қомақты айыппұл салынады. Бұл жақын арада турларды танымал блогерлер арқылы жарнамалау қиындай түсетінін білдіреді. Сондықтан компаниялар өз брендтерін қалыптастырып, өздері инфлюенсерге айналуы қажет болады. Жаңа ережелерге сәйкес, турларға шақыруды тек туристік агенттіктер ғана жүзеге асыра алады. Бақылау салық органдары тарапынан да күшейтіледі.

Нарықтағы ұсақ ойыншылардың бір бөлігі қызметін тоқтатуға мәжбүр болады. «Бір терезе» қағидаты кеңінен дами түседі. Қазірдің өзінде ірі банктер, соның ішінде Қазақстанда да, билет сату, сақтандыру және туристік сапарларды ұйымдастыру қызметтерін ұсынып келеді. Болашақта турлардың басым бөлігі онлайн форматта клиенттердің өз сұраныстары негізінде қалыптасады. Яғни турларды агенттіктер емес, бағыттарды тұтынушылардың өздері анықтайтын болады.

Қазірдің өзінде тақырыптық туризм дәстүрлі туризмге қарағанда 10–20%-ға жылдам өсіп келеді. Фестивальдік, оқиғалық және спорттық туризм белсенді дамиды. Кей жағдайларда фестиваль қонақтары шағын қалалар мен ауылдарды бір аптаға толықтай жалға алып, барлық пәтерлер мен мейрамханаларды брондайтын мысалдар бар. Кейде олар тіпті көшелер мен мейрамханалардың атауларын уақытша өзгертіп, өздерінің атауларын іліп қояды.

Демалыс пен жұмысты қатар алып жүру форматы барған сайын танымал бола түседі және бұл тек жастар арасында ғана емес. Экотуризм де нарықтағы үлесін ұлғайтуды жалғастырады. Мұны мен жиі баратын Камчатка мысалынан көріп жүрмін. Мен әрдайым былай деймін: аңшыларды тарту үшін көпшілік орынға аюдың тұлыбын қоюға болады. Өлтірілген жыртқыш үшін аңшы сізге 5 мың доллар төлейді. Бірақ сол аюды тірі қалдыруға да болады. Оны табиғи ортада көру үшін көптеген туристер, көбіне тұтас отбасыларымен келеді. Нәтижесінде бұл әлдеқайда көп табыс әкеледі. Сондықтан табиғатты сақтаңыздар. Қазақстанның табиғаты керемет, оның экотуризмді дамытудағы әлеуеті өте зор».

Дереккөз: kzaif.kz